Nasz Patron

W 1965 r. w związku ze zbliżającą się rocznicą chrztu biskupi polscy rozesłali do wszystkich episkopatów świata listy informujące o polskiej rocznicy z prośbą o udział w planowanych uroczystościach. Wtedy skierowano również list do biskupów niemickich. Znalazły się w nim słynne słowa "przebaczamy i prosimy o przebaczenie", które wywołały ostrą reakcję władz i oskarżenie Stefana Wyszyńskiego o zdradę narodu.

W 1966 r. przystąpiono do głównych obchodów tysiąclecia chrztu Polski. Władze starały się utrudniać wszystkie religijne uroczystości. Nie dopuszczono do udziału w obchodach większości gości zaproszonych z zagranicy, na czele z zaproszonym papieżem Pawłem VI. Centralne uroczystości odbywały się 3 maja na Jasnej Górze. Podczas odprawiania mszy, na widocznym miejscu stan tron papieski, na którym umieszczono portret Ojca Świętego.

Na przełomie lat 60 i 70-tych marastały w Polsce konflikty społeczne i niezadowolenie z polityki władz. W latach 1968 i 1970 dochodziło do rozruchów społecznych w Warszawie i większych miastach na wybrzeżu. Policja używała wtedy siły. Wielu ludzi zostało poddanych represjom. Ksiądz Prymas ustosunkował się do tych wydarzeń znamiennymi słowami: "Nie wolno bić! Chrześcijanin nigdy nie na nikogo nie podnosi ręki, bo w każdym widzi godność Dziecięcia Bożego". W swoich przemówieniach podkreślał, że każdy w ojczyźnie ma prawo do wolności, szacunku i miłości.

Na początku lat 70-tych sytuacja polityczna się uspokoiła. Nastąpiła tzw. gierkowska stabilizacja (Edward Gierek był przywódcą państwa). Udało się uregulować sytuację kościelną ziem zachodnich - obszarów, które zostały przyłączone do Plski po II wojnie światowej. Utowrzono tam nowe diecezje podporządkowane prymasowi Polski.

Stefan Wyszyński i Jan Paweł IIW drugiej połowie lat 70-tych kościołem wstrząsnęły ważne wydarzenia. W 1978 r. odbyły się dwa konklawe. Najpierw po śmierci Pawła VI papieżem został wybrany Jan Paweł I. Zaledwie miesiąc trwały rządy nowego papieża w Watykanie. Zmarł nagle 28 września. 16 października 1978 r. po raz pierwszy w dziejach kościoła papieżem został Polak - Karol Wojtyła, jako Jan Paweł II. Prawdopodobnie Prymas Polski miał duży wpływ na ten wybór. Początkowo to jego wymieniano wśród kandydatów na nowego papieża, ale nie przyjął tych propozycji i wtedy wysuną kandydaturę kardynała Karola Wojtyły. Gdy 22 października 1978 r. odbywało się w Watykanie uroczyste przejęcie władzy przez papieża Polaka, Stefan Wyszyński wypowiedział do niego słowa: "Masz wprowadzić Kościół w trzecie tysiąclecie".

Gdy na stolicę apostolską wybierano Jana Pawła II, Stefan Wyszyński chorował już na ciężką chorobę. Z czasem badania wykazywały raka jamy brzusznej. W marcu 1981 r. znacznie pogorszył się stan zdrowia Prymasa. Większą część dnia spędzał w łóżku.

01128 maja 1981 r. zmarł Prymas Polski, arcybiskup gnieźnieński i warszawski, Stefan Wyszyński. Po śmierci okrzyknięto go Prymasem Tysiąclecia. Powszechnie uznano, że dzięki jego nieugiętej i zdecydowanej postawie kościół polski przetrwał okres największych prześladowań w czasach stalinowskiego reżimu i zachował swoją niezależność wobec totalitarnych władz.

31 maja 1981 r. tysiące ludzi oddało hoł zmarłemu Prymasowi podczas uroczystości pogrzebowych. Został pochowany w Archikatedrze Św. Jana w Warszawie.